Rinaldo Klas

Rinaldo Klas

Op een relaxte middag ontmoet ik Rinaldo Klas aan de Waterkant in Paramaribo om met hem te praten over zijn werk en zijn leven, en over zijn reizen. Klas is schilder en beeldhouwer, en is een van de bekendste Surinaamse kunstenaars.

Hij is geboren in Moengo, in 1954, en woont reeds jaren in het landelijke district Commewijne, ongeveer een halfuur rijden van de stad. Rinaldo Klas is getrouwd met Carmen, al ruim 30 jaar zijn vrouw. Hij is de vader van drie volwassen kinderen: twee dochters en een zoon.

Rinaldo Klas - Tapir met kind, 2012
Tapir met kind, 2012

Het werk van Rinaldo Klas is kleurrijk en wordt beschouwd als figuratieve kunst. Dit werk van moeder en kind tapir heeft hij geschilderd tegen een achtergrond van een zonnige horizon, een overvloed aan vissen in een heldere rivier en vruchtbare bosgrond waarop de dieren rondscharrelen. Op haar rug draagt de moeder een vredig groen landschap. Het beeld bestaat uit mooie, frisse kleuren en ziet er overvloedig en gezond uit.

Rinaldo Klas - Goud betaalt, 2012
Goud betaalt, 2012

Tapir met kind en het stuk getiteld Goud betaalt maken beide deel uit van de serie Goudkoorts, die Rinaldo Klas presenteerde in een solo-expositie in 2012. Nu goud de afgelopen jaren een belangrijke economische factor is geworden voor Suriname en zowel legale als illegale goudwinning tegenwoordig dagelijkse praktijk zijn, steekt ook de keerzijde van deze ontwikkeling de kop op. Klas haalde altijd al inspiratie uit de natuur en in de reeks Goudkoorts uit hij zijn zorgen over de natuur. Hij vindt het belangrijk om zich hierover uit te spreken, omdat gouddelving hand in hand lijkt te gaan met ontbossing, verlies van biodiversiteit en kwikvervuiling van rivieren en kreken: de natuurlijke habitat van vissen en cruciale bronnen van water en voedsel voor lokale gemeenschappen. Als deze problemen niet worden aangepakt en er alleen oog is voor het grote geld, zal dit prachtige beeld van moeder en kind in hun natuurlijke omgeving snel tot het verleden gaan behoren – een krachtig standpunt met het oog op milieubescherming.

Ik vraag me af wat hem ertoe heeft gebracht kunstenaar te worden? ‘Als kind tekende ik op vellen en stukjes papier, op briefjes, zelfs op stukken stof – alles wat ik te pakken kreeg.StickmanToen ik 10 jaar was, verhuisde ik naar Paramaribo. Ik ging bij mijn oom wonen en mijn gewoonte om de hele dag door tekeningetjes te maken, leidde ertoe dat hij me naar tekenles stuurde. Uiteindelijk studeerde ik af aan Nola Hatterman’s Nieuwe school voor beeldende kunst in 1979 en in de jaren die daarop volgden, gaf ik daar les in tekenen en schilderen.’

Nola Hatterman Art Academy, Paramaribo - Suriname, S.A.

Nola Hatterman was een Amsterdamse kunstenares, die zich in 1953 op 54-jarige leeftijd in Suriname vestigde. Ze begon Nieuwe school voor beeldende kunst in Paramaribo, die de deuren sloot in 1979, toen mw. Hatterman besloot de stad te verlaten en een studio begon in Brokopondo. Na haar dood in 1984 richtte een groep oud-studenten, onder wie Rinaldo Klas, de huidige Nola Hatterman Art Academy op. Deze is gevestigd in de voormalige commandeurswoning in het Fort Zeelandia-complex.

Rinaldo Klas - The Bird Watcher, 2009
The Bird Watcher, 2009

In 1992 werd Rinaldo Klas directeur van Nola Hatterman Art Academy, tot zijn pensionering in 2014. En wat denk je dat hij doet in zijn nieuwverworven vrije tijd? Schilderen! ‘Ik vind het heerlijk om meer tijd voor mezelf te hebben. Ik schilderde wel toen ik directeur van de Art Academy was, maar ik heb nu meer tijd om te doen wat ik leuk vind.’

Hij vertelt me wat hij leuk vindt om te doen: schilderen en tijd besteden aan zijn gezin. Ook werkt hij eens per week met misbruikte kinderen, waarbij hij ze leert tekenen, schilderen en knutselen – en hij praat met ze over de uitdagingen waarmee ze in hun jonge leven worden geconfronteerd.
In 2016 werd hij uitgenodigd om zich aan te sluiten bij de kunstbeweging in Moengo en zo reisde hij gedurende twee maanden elk weekend af naar zijn geboorteplaats om met de kinderen daar te doen waar hij goed in is: lesgeven. En zoals alle artists in residence die meedoen aan dit project, heeft ook hij een kunstwerk achtergelaten in Moengo Art Park, als blijk van waardering en om de lokale gemeenschap te inspireren.

Op de vraag waarom je naar Suriname zou moeten reizen, heeft hij dit te zeggen: ‘ik denk dat onze multiculturele samenleving heel interessant is; de diversiteit is enorm. De natuur, de mensen, de zon – en het eten in Suriname zijn allemaal heel bijzonder! De diversiteit is ook aanwezig in ons eten! Bezoekers hebben eerst een klik met ons eten en dan met onze mensen; als ze eenmaal een roti van onze Hindoestanen hebben geproefd, een pitjel of saotosoep van een Javaanse warung of een heri heri uit onze creoolse keuken, zullen ze meer willen weten over Surinamers!’

En wat moeten bezoekers zien wanneer ze in Suriname zijn? ‘De stad Paramaribo, de Waterkant – sinds mijn pensionering ben ik hier vaak, ik vind het leuk om naar mensen te kijken en om contact te maken met reizigers uit het buitenland.’
Klas begint een babbeltje met toeristen met een eenvoudig Hallo! en de vraag of ze het naar hun zin hebben. Hij heeft wel iets eigenaardigs gemerkt: ‘er zijn nogal wat bezoekers die niet echt tijd doorbrengen in Paramaribo; ze gaan rechtstreeks met een tour mee naar het binnenland en gaan daarna meteen terug naar huis of ze reizen door naar buurland Guyana of Frans-Guyana. Ze komen voor een twee- of driedaagse trip naar het binnenland en dan gaan ze weer.’

Viator

Dit betekent dat veel toeristen slechts op doorreis zijn en Paramaribo of andere delen van het land links laten liggen, wat eeuwig zonde is – vooral als je bedenkt hoeveel geld en tijd het kost om hier te komen enerzijds en alle bezienswaardigheden die ongemoeid en ongezien blijven anderzijds. Klik hier voor enkele suggesties en een voorbeeld van een tourprogramma, ter inspiratie om je tijd in Suriname optimaal te benutten.

Rinaldo Klas houdt van reizen en heeft aardig wat van de wereld gezien. Ik vraag hem ons te vertellen over de eerste keer dat hij op reis ging. Hij herinnert zich zijn allereerste buitenlandse reis, die hij ziet als het mooiste wat hij ooit heeft bereikt: ‘ik was 26 jaar en een jonge, beginnende kunstenaar toen ik Carlos Andrés Pérez ontmoette, toen president van Venezuela. In die tijd volgde ik Spaanse les bij het Venezolaanse cultureel centrum in Paramaribo en daar werd het nieuws verspreid dat hun president Suriname zou bezoeken voor besprekingen over onder meer landbouw. Toen ik dit hoorde, maakte ik een schilderij geïnspireerd op rijstvelden en bood dit aan de heer Pérez aan namens Surinaamse kunstenaars. Hij was zo ingenomen hiermee dat hij me uitnodigde om naar Venezuela te gaan en zo kon ik als gast door zijn land reizen. Dat was een fantastische ervaring.’

DraakZo mogelijk nog spectaculairder was zijn reis naar China: ‘ik was uitgenodigd om een drieweekse conferentie over de Chinese cultuur en economie bij te wonen in de stad Nanchang. Tijdens die reis heb ik ook Beijing, Shanghai en andere plaatsen bezocht; er was ruimte om op pad te gaan en daarbij had ik mijn verblijf met een week verlengd. Het was heel speciaal, omdat ik de Chinezen beter leerde begrijpen. Omdat ik niet op één plek wilde blijven, stapte ik op een ochtend in een bus en liet me meevoeren op zijn route. Ik wist niet waar ik naartoe ging, ik zat gewoon te genieten van het uitzicht. De bus bleek richting het platteland te gaan. Na ongeveer een uur kwamen we bij de eindhalte aan en ik stapte uit. Ik begon zomaar wat te lopen en naar het scheen, was ik in een boerendorp terechtgekomen: een klein dorp met zo’n 100 inwoners. Ik besloot op zoek te gaan naar het dorpshoofd en mezelf voor te stellen. Gelukkig spraken enkele bewoners Engels en ik mocht rondkijken. Er was een ouder echtpaar; ik liep naar ze toe en begon een gesprek met handen en voeten, en de paar woordjes Chinees die ik kende. De man stelde voor dat ik meeging naar hun boerderij, een uitnodiging waar ik graag op inging. Hij ging groente oogsten en ik hielp hem deze te verplaatsen met een juk. Zo deed ik op de boerderij mee met allerlei klusjes en ondertussen bleven we druk babbelen. DoubleHappiness2Voor het avondeten gingen we vissen en de boer ving drie vissen met behulp van de accu van een auto, die was aangesloten op een vishengel. Uiteindelijk werd het laat en was er geen vervoer meer naar de stad. We hadden een heerlijk avondmaal van rijst met vis en groente. Het paar nodigde me uit om te overnachten en bood me hun enige bed aan. Ik ben gebleven, maar heb natuurlijk hun bed geweigerd en heb geslapen op een lange bank die ze hadden. De volgende morgen leek het wel feest: alle buren kwamen kijken – ze hadden nog nooit een zwarte man gezien! Die middag rond 15 uur ging ik terug naar Nanchan. Maar voordat ik vertrok, werd er een show voor me opgevoerd: dans, gevechtskunst en vuurwerk. Het was geweldig! Ik herinner me de naam van het dorp niet, ben nooit meer teruggeweest en heb ook geen contact meer met dat lieve oude echtpaar. Ze waren in tranen toen ik wegging, omdat ze ergens waarschijnlijk wel wisten dat we elkaar nooit meer zouden zien. Zelf was ik ook ontroerd, door het warme welkom en de welgemeende hartelijkheid die me ten deel vielen – een vreemdeling die op een dag uit de bus stapte. Na al die jaren ben ik deze mensen nooit vergeten. Terug in Suriname, heb ik veel schilderijen met daarop Chinese draken gemaakt.’

Tot nu toe heeft Rinaldo Klas altijd in Suriname gewoond. Hij is op reis geweest en verbleef in het buitenland voor studie en werk, maar had nooit de behoefte om in het buitenland te wonen noch om Suriname te verlaten. De reden hiervoor ligt in zijn hart: ‘ik wilde nooit weg, omdat alles hier is: ik houd van mijn vrienden en de natuur is altijd een inspiratiebron geweest voor mijn schilderwerk, ik heb de Surinaamse natuur nodig om te kunnen werken. Ik ben als artist in residence op diverse plekken geweest, zoals Vermont (VS) en Amsterdam (Nederland), en ik ben zelfs twee jaar weggeweest toen ik studeerde aan Edna Manley College of the Visual and Performing Arts in Jamaica, van 1986-1988. Maar ik kom altijd terug naar huis’.

Rinaldo Klas - Apetina 6003, 2009
Apetina 6003, 2009

Rinaldo Klas heeft wat aanbevelingen voor bezoekers: ‘Surinamers zijn aardige mensen. Ze zullen je verwelkomen, je vertellen waar je naartoe moet, wat je niet moet doen, enzovoort. Wees niet verlegen, praat gewoon met ze! En het meest fantastische wat je in Suriname kunt doen, is in een bootje over de stroomversnellingen in het binnenland varen.’

Hier is het Surinaams dat Rinaldo Klas je wil leren: Switi Sranan – heerlijk Suriname.

Laat de kans op een echte Meet & Greet met deze vrije geest niet aan je voorbijgaan wanneer je in Paramaribo langs de Waterkant slentert. Mocht je het geluk hebben hem daar te zien, loop dan naar hem toe en vertel hem dat je dit interview hebt gelezen op Suriname Travel Tips. Zo ziet Rinaldo Klas eruit:

Suriname, Rinaldo Klas

Heb je vragen, commentaar of opmerkingen? Voel je vrij om hieronder een reactie te schrijven. Ik hoor graag van je!

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Privacybeleid     Affiliatemelding